Jak działa franczyza – poradnik na 2020

Poradnik dla przedsiębiorców korzystających z franchisingu

Przedsiębiorca zdecydowany na założenie własnej działalności musi zmierzyć się z wieloma obawami, zaczynając od trudności podczas rejestracji firmy, a kończąc na przewidywaniach dotyczących funkcjonowania jego przedsiębiorstwa w przyszłości. Osobom stawiającym pierwsze kroku na rynku, którzy nie mają doświadczenia w zarządzaniu firmą, mogą przydarzyć się błędy, których konsekwencje zazwyczaj związane są z dodatkowymi kosztami. Rozwiązaniem pozwalającym ograniczyć ryzyko jest franczyza.

Czym charakteryzuje się system franczyzowy? Najprościej mówiąc, oznacza prowadzenie własnej działalności gospodarczej przy użyciu znanej marki. Franczyzodawca oferuje w pakiecie innym przedsiębiorcom swój sprawdzony pomysł na biznes. Kupujący może od momentu podpisania umowy, jasno określającej obustronne obowiązki i przywileje, posługiwać się znanym logo, a oprócz tego zyskuje cenną wiedzę. Jednocześnie musi przestrzegać zapisów umowy i prowadzić firmę zgodnie z ustalonymi w niej standardami. Przy wyborze znanego i sprawdzonego, zaufanego franczyzodawcy, ryzyko prowadzenia własnej działalności jest znacznie mniejsze niż w przypadku polegania tylko na sobie.

Podstawę uczestnictwa w sieci stawowi umowa, która zawierana jest między dwoma stronami – przedsiębiorcami. Jeden z nich jest doświadczonym na rynku graczem, można go określić, jako „firmę matkę”, natomiast drugi jest początkującym właścicielem firmy, którego można nazwać „firmą córką”. Samo słowo ma korzenie w średniowiecznej Francji, gdzie używane było sformułowanie „la franchise”, oznaczające szczególne prawo udzielone przez władzę osobie, która aby korzystać z przywileju, musiała ponieść za niego opłatę. Prawo mogło dotyczyć zorganizowania czegoś opartego na własnym planie w przestrzeni publicznej, na przykład budowy drogi.

W jaki sposób działa system sieciowy?

Firma, która oferuje innym współpracę na zasadzie franczyzy, udziela licencji na swoją markę i przekazuje informacje niezbędne do prowadzenia przedsiębiorstwa swoim franczyzobiorcom przez cały czas trwania umowy. Natomiast firmy korzystające z tego systemu jako biorcy muszą spełniać warunki zawarte w umowie, dbać o standard obsługi, przestrzegać zasad ustalonych przez firmę matkę i regulować opłaty franczyzowe.

Jakie są różnice w poszczególnych typach franczyzy?

W literaturze wyróżniane są trzy podstawowe rodzaje franczyzy. W zależności od tego, czy przedsiębiorca zajmuje się handlem i sprzedaje towary, czy też oferuje konsumentom usługi, będą to inne typy franczyzy. Rozróżniamy:

  • dystrybucyjną, w przypadku której „firma córka” sprzedaje towary „firmy matki”, przedsiębiorstwo działa w przestrzeni, która oznaczona jest logo franczyzodawcy, a wnętrze urządzone jest zgodnie z wskazówkami zawartymi w pakiecie franczyzowym;
  • produkcyjną (inaczej zwana przemysłową), wyróżniającą się tym, że franczyzobiorca odpowiedzialny jest za produkcję opartą na technologii opracowanej przez franczyzodawcę;
  • usługową, która prosto mówiąc, dotyczy realizowania usług, opartych na know-how, przy użyciu dostarczonych oznaczeń firmowych i znaku towarowego.

Wszystkie rodzaje systemu franczyzowego

Rynek systemów franczyzowych w Polsce osiągnął dojrzałość. Trudno znaleźć w nim wolną przestrzeń dla firm, które chcą oferować swoją licencję, ale nie są do tego właściwie przygotowane, mają gorsze niż konkurencja składowe oferty oraz liczą na szybki i prosty zarobek. Przedsiębiorcy chcący prowadzić biznes w oparciu o ten rodzaj licencji są wyedukowani i podejmują odpowiedzialne decyzje, poprzedzone szczegółowymi analizami. Ich rosnące oczekiwania sprawiają, że standardy współpracy w systemach franczyzowych się poprawiają, a franczyzodawcy dysponują coraz nowocześniejszymi narzędziami w celu wspierania swoich podmiotów sieciowych.

Branże, w których jest najwięcej podmiotów działających w systemie franczyzy to przede wszystkim gastronomia, usługi, handel, motoryzacja, pośrednictwo nieruchomości, edukacja i budownictwo. Franczyzę można klasyfikować biorąc pod uwagę zakres działalności prowadzonej przez daną firmę. W tym przypadku wyróżnia się franczyzę dystrybucyjną (na podstawie nabytej licencji franczyzobiorca ma prawo dystrybuować towary dostarczane przez franczyzodawcę) oraz franczyzę usługową (franczyzobiorca po zawarciu umowy otrzymuje dostęp do receptur, używanego w firmie technicznego oprogramowania i reguł dotyczących wykonywania danych usług). Dodatkowo wyróżnia się franczyzę produkcyjną, inaczej nazywaną przemysłową oraz typ mieszany.

Podział ze względu na formę organizacyjną

Innym kryterium, na podstawie którego można klasyfikować franczyzę jest forma organizacyjna. W zależności od tego, czy umowa zawierana jest bezpośrednio między przedsiębiorcą – dawcą licencji, a firmą stanowiącą franczyzobiorcę, nazywana jest franchising bezpośredni. Istnieje również pojęcie franczyzy wielokrotnej (biorca zyskuje prawo utworzenia wielu jednostek na danym terenie), indywidualna (prawo do utworzenia tylko jednej jednostki sieciowej na ograniczonym terenie), masterfranczyza (podpisywana między podmiotami jest także umowa subfranczyzy, na podstawie której uczestnik rozwija własną sieć pod marką franczyzodawcy na określonym terenie).

Klasyfikacja na podstawie rodzaju know-how

Podstawą kolejnej klasyfikacji jest podział na podstawie dostarczanego know-how. Jeśli wiedza ta obejmuje asortyment produktów lub usług oferowanych przez przedsiębiorstwo będące dawcą licencji, jest to franchising dystrybucji produktu. Natomiast jeśli franczyzobiorcy udostępniana jest cała koncepcja i wiedza na temat funkcjonowania przedsiębiorstwa, odnosząca się do metod działania, wystroju placówek, wyglądu pracowników, jest to franchising koncepcji działalności.

Możliwość zostania przedstawicielem regionalnym

Przedsiębiorstwa chcące współpracować z sieciami mogą skorzystać z opcji bycia przedstawicielem na danym terenie. Zadanie to obejmuje wyszukiwanie nowych podmiotów, które mogłyby dołączyć do siebie, a oprócz tego świadczenie usług działającym już na tym terenie franczyzobiorcom, jak lokalna reklama, czy zapewnienie szkoleń.

Składowe pakietu franczyzowego

W skład licencji wchodzi znak towarowy, czyli logo i know-how, obejmujące opis poufnych danych dotyczących zasad funkcjonowania przedsiębiorstwa. Dodatkowo uczestnik systemu sieciowwego otrzymuje podręcznik operacyjny, który stanowi złożony opis koncepcji, zasady działania i procedur, których zgodnie z umową należy przestrzegać. Oprócz powyższych elementów pakiet zawiera dodatkowo warunki cenowe, czyli określa wysokość opłaty początkowej i pozostałych kosztów, które przedsiębiorca będzie ponosił w trakcie działania firmy.

Informacje o Kodeksie Etyki Franczyzy - infografika
Informacje o Kodeksie Etyki

Korzystanie z gotowego planu na biznes

Franchising opiera się na współpracy między firmami, które dążą do tego samego celu, rozwoju marki i rosnących zysków. Franczyzodawca dzieli się swoimi sprawdzonymi sposobami, metodami, które przynoszą sukces w przypadku jego działalności. Franczyzobiorca korzystając z nazwy dużej sieci nie musi martwić się o reklamę, ponieważ znane logo i znany standard działa wystarczająco zachęcająco na klientów.

Szansa na powodzenie dla franczyzobiorcy

Przedsiębiorca posiadający odpowiedni kapitał może w bardzo krótkim czasie zacząć działać na rynku. Uczestnictwo w sieci nie wymaga budowania swojej firmy od początków. Najtrudniejszą kwestią w przypadku każdego biznesu jest wzbudzenie zaufania konsumentów i zbudowanie z nimi relacji opartej na lojalności. W przypadku systemu sieciowego, firma od samego początku będzie dobrze widoczna i rozpoznawalna na rynku.

Mniejsza odpowiedzialność

Przynależność do sieci, sprawia, że właściciel przedsiębiorstwa nie czuje, że cała odpowiedzialność spoczywa na jego barkach. Przez cały okres trwania umowy, może kontaktować się z franczyzodawcą i liczyć na jego merytoryczne wsparcie lub zyskać porady od bardziej doświadczonych franczyzobiorców.

Cenna możliwość otrzymania wsparcia

Właściciele sieci zazwyczaj działają na rynku przez dłuższy czas, dzięki czemu mogą się pochwalić znajomością rządzących nim zasad. Udostępniając swoją markę i drogocenną wiedzę dotyczącą prowadzenia przedsiębiorstwa, chętnie dzielą się wiedzą z mniejszymi podmiotami, które są gotowe na współpracę. Sukces funkcjonowania firmy wpływa na korzyści franczyzobiorcy oraz franczyzodawcy, dlatego dwóm stronom równie mocno zależy na powodzeniu prowadzonego biznesu.

Rynek franczyzy cały czas się w Polsce rozwija, notowane są stałe wzrosty. Prognozy przewidują, że ta sytuacja będzie się utrzymywała. Prowadzenie własnej firmy, będąc pod stałą opieką franczyzodawcy i korzystanie z jego sprawdzonej marki może być dobrym pomysłem na biznes. W przypadku mniej znanych sieci próg wejścia jest niewielki, jeśli chodzi o największe marki opłata początkowa może sięgać kilku milionów. Nie zniechęca to jednak przedsiębiorców, którzy wciąż widzą wiele korzyści wynikających z takiej formy działania, przede wszystkim znaczne długookresowe zyski.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *